MDR 1

Bijwerkingen van geneesmiddelen bij Collies en aanverwante rassen
We weten al ruim 20 jaar dat er bij Collies en aanverwante rassen een overgevoeligheid voor bepaalde geneesmiddelen voorkomt. Deze overgevoeligheid werd voor het eerst beschreven voor de collie bij de toepassing van “Ivermectine” een geneesmiddel dat wordt gebruikt ter bestrijding van wormen en andere parasieten. Een deel van die honden krijgt na toediening last van vergiftigingsverschijnselen, terwijl andere blijkbaar helemaal geen last hebben.

Symptomen
De overgevoelige dieren krijgen na toediening van het geneesmiddel allerlei neurologische stoornissen die aan epilepsie doen denken. Ze krijgen spierkrampen en pupilverwijdingen, ze kunnen bewusteloos en zelfs in coma raken. Een deel van deze honden krijgt een vertraagde hartslag, gevolgd door zuurstofgebrek en daling van de lichaamstemperatuur. De dieren kunnen overmatig speekselen, braken en last krijgen van constipatie (verstopping). In het ergste geval kunnen de dieren ten gevolge van deze vergiftigingsverschijnselen komen te overlijden.

Welke middelen?
Inmiddels is uit onderzoek gebleken dat diezelfde overgevoeligheid ook voor een groot aantal andere geneesmiddelen geldt.

We moeten aannemen dat deze lijst nog niet volledig is en dat erin de loop van de tijd nog nieuwe stoffen aan zullen worden toegevoegd.

Oorzaak: defect MDR1-gen
Het probleem wordt veroorzaakt door een defect in het DNA op een bepaald gen. Dit gen zorgt voor de aanmaak van een bepaalde stof (P-glycoproteine). Het is de taak van deze stof om er voor te zorgen dat toxische stoffen slechts in geringe concentraties in de hersencellen voorkomen. Stijgt de concentratie dan pompt dit eiwit het overschot terug in de bloedbaan. Het zal dan ook niet verbazen dat deze stof, deze beschermende pomp, zich bevindt in de cellen die de binnenkant van de bloedvaten vormen (de zgn. endotheelcellen).

Het gen heeft een naam gekregen naar de taak die hij heeft: Multi-Drug Resistance gen 1 vaak afgekort tot MDR1-gen.

Wanneer het gen stuk is, is uiteraard ook de pomp stuk omdat de stof daarvoor (P-glycoproteine) gewoon helemaal niet wordt aangemaakt.

Nu heeft een hond 2 van dit soort genen, een van zijn of haar vader en een van zijn of haar moeder. Wanneer een hond beschikt over minstens 1 goed gen (we noemen ze dan een drager), dan is deze hond nog steeds in staat het stofje aan te maken en zijn de risico’s minder. Er zijn echter aanwijzingen dat deze honden bij hoge doseringen van bepaalde geneesmiddelen toch in de problemen kunnen komen. Beschikt de hond echter over 2 verkeerde genen dan wordt het stofje helemaal niet aangemaakt. Dit noemen we lijders, ze lijden aan het gebrek en elke normale dosering van deze medicijnen zal fataal kunnen zijn. Ze krijgen in elk geval neuro-toxische verschijnselen.

Belangrijke geruststelling!
Het is geruststellend te weten dat honden die dergelijke verkeerde genen bezitten, verder compleet gezonde honden zijn die helemaal normaal functioneren! Zolang ze niet in contact met de genoemde stoffen komen zal er niets gebeuren. En met deze stoffen komen ze niet zomaar in contact (in voer bijvoorbeeld) - het zijn allemaal geneesmiddelen. Wanneer een dergelijke hond ziek wordt en bepaalde medicijnen nodig heeft, is het belangrijk dat gezocht wordt naar alternatieven.

Belangrijke waarschuwing:
In de lijst kunt u zien dat een aantal middelen gewoon verkrijgbaar zijn bij de drogist of de dierenspeciaalzaak. We denken dan vooral aan Imodium® tegen diarree en het verdovende middel Acepromazine dat vaak wordt gebruikt voor bestrijden van vuurwerkangst of angst voor autorijden. U kunt deze stoffen dus zomaar zelf kopen en zonder goed advies aan uw hond toedienen. Het zal duidelijk zijn dat dit voor collie-achtigen een heel gevaarlijke onderneming kan zijn! Dus wat altijd geldt, geldt nu zeker: nooit medicijnen geven aan uw dier zonder een goed advies van uw dierenarts!

Rassen:
Het defecte gen is bij de volgende rassen aangetoond:

Australian shepherd, Australian shepherd miniature, Schotse herdershond (Collie) English Shepherd, McNab Dog, Old English Sheepdog (Bobtail), Shetland sheepdog (Sheltie), longhaired whippet en de Silken Windhound of kruisingen ervan, Duitse herder, Witte herder, Border Collie, Bearded Collie en de Australian Cattle Dog.

Belangrijke aanrader:
Wanneer u een van de bovengenoemde rassen of een kruising ervan bezit dan raden wij u sterk aan bij uw hond wat bloed te laten afnemen voor het bepalen van het MDR1-gen. U krijgt dan een officiële verklaring van het laboratorium waarin staat of uw hond vrij, drager of lijder is. De grote winst daarvan is dat u nu zeker weet of u (en uw dierenarts) nu wel of niet rekening moet houden met het toedienen van bepaalde geneesmiddelen.
Daarnaast kan de informatie uiteraard ook nuttig zijn voor het nemen van de beslissing of u wel of niet wilt fokken met uw dier. Vooral wanneer u fokker bent zult u er met deze informatie alles aan kunnen doen te voorkomen dat er honden geboren worden die lijden aan dit defecte gen

(naar een artikel in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde van ir. Ed. J. Gubbels en drs. Peter Prins mei 2006 afl 10 pag 365 ev)

Voor u gelezen op www.dierenkliniekleusden.nl